Interview met paramedicus: dierenarts

‘Je bent tegelijkertijd huisarts, tandarts, verloskundige en chirurg voor een dier’

Rutger Reurings is dierenarts gezelschapsdieren en praktijkhouder in Nijmegen-Zwanenveld. Hij werkt, samen met de andere dierenartsen uit de praktijk, veel samen met de dierenambulance. Een gesprek over de verschillen en overeenkomsten met de humane geneeskunde.

U werkt in een dierenartsenpraktijk voor gezelschapsdieren, wat houdt dat in?

‘Als dierenarts gezelschapsdieren ben ik er samen met mijn collega’s voor alle dieren die mensen in huis kunnen en mogen nemen. Gezelschapsdieren is natuurlijk een vrij oprekbaar begrip, maar wij zien voornamelijk honden, katten en konijnen. In kleinere aantallen zien wij ook de exotischere dieren: Afrikaanse witbuikegeltjes, kikkers, hamsters of cavia’s.’

Wat maakt het zo leuk om dierenarts te zijn?

‘De afwisseling! Het leuke – en het moeilijke – van dierenarts zijn, is dat je tegelijkertijd huisarts, tandarts, verloskundige en chirurg bent voor een dier. Daardoor zie je een breed scala aan gezondheidsproblemen bij dieren: van vruchtbaarheidsproblematiek tot infecties en van sterilisaties tot pasgeborenen. Elke dag is weer anders. ’s Ochtends opereren wij en in de middag draaien wij spreekuur. Zo is aan het begin van de dag je programma redelijk ingekaderd. Vaak komen er echter nog spoedgevallen tussendoor, bijvoorbeeld via de dierenambulance. De spoedgevallen die wij zien zijn enorm divers: van konijnen die een keer moeten worden nagekeken, tot dieren die blijven braken, acuut benauwd zijn, in een status epilepticus verkeren of zijn aangereden. Heel veel spoedgevallen kunnen wij goed begeleiden en opvangen op de praktijk. Dit doen wij, net als in de humane geneeskunde, volgens de ABCDE methode. Als de dieren vervolgens stabiel zijn kunnen wij veel kleine ingrepen, bijvoorbeeld het sluiten van wonden, zelf doen. Als het heel spannend wordt dan verwijzen wij vaak door naar een specialistisch centrum met mogelijkheid tot 24 uur opname.’

Brengt de breedte van het beroep ook niet veel onzekerheid met zich mee?

‘Met onzekerheid moet je zeker kunnen omgaan. Ook in de diergeneeskunde wordt steeds meer gespecialiseerd – bijvoorbeeld tot internist of dermatoloog, maar de meeste zorg vindt nog steeds plaats bij een eerstelijns dierenarts. Deze eerstelijns dierenarts heeft vaak wel een aandachtsgebied, ik zie bijvoorbeeld veel konijnen, maar kan niet alles weten. Dan moet je roeien met de riemen die je hebt. Dat betekent dat je vaak de literatuur in moet duiken, behandelt via trial and error of behandelingen extrapoleert vanuit verwante (goed onderzochte) diersoorten. Een dierenarts heeft vaak wel de mogelijkheid om door te verwijzen naar specialistischere centra, maar in de praktijk stuit dit soms op bezwaren van de eigenaar bijvoorbeeld in verband met de kosten of vervoersproblemen.’

Voor wie zijn jullie er als dierenarts, het baasje of voor het dier?

‘Wij handelen in principe in het belang van het dier. Het is echter de eigenaar die met een vraag bij ons komt. Meestal komen de vraag van de eigenaar en het belang van het dier heel goed overeen. Een enkele keer kan het schuren: bijvoorbeeld bij euthanasie. Het komt wel eens voor dat een eigenaar langs komt met het idee dat zijn huisdier toe is aan zijn laatste reis, terwijl wij nog een mogelijkheid tot behandeling zien. Andersom komt het ook voor: soms zijn wij er niet van overtuigd dat een dier een dierwaardig bestaan heeft, terwijl de eigenaar denkt dat het huisdier nog wel even mee kan. Op zulke momenten is communicatie heel belangrijk. Je moet dan duidelijk kunnen maken waarom jij, in het belang van het dier, niet mee kunt gaan met het de vraag van een eigenaar. Je moet dan samen met de eigenaar tot een besluit komen.’

Wat zijn volgens u de verschillen tussen de diergeneeskunde en de humane geneeskunde?

‘Het grootste verschil zit hem denk ik in de bekostiging van de zorg. Net als in de humane geneeskunde kan er in de diergeneeskunde steeds meer. Aan al die nieuwe behandelingen en onderzoeken hangt echter ook een prijskaartje – en in de diergeneeskunde is dit prijskaartje meestal voor de eigenaar. In tegenstelling tot de humane geneeskunde is het in de diergeneeskunde namelijk niet verplicht om een zorgverzekering te hebben. Je hoeft niet na te denken over wat een bezoekje aan de huisarts jou gaat kosten. Diereigenaren moeten daar wel over nadenken.’

Hoe doen jullie klinisch onderzoek?

‘Allereerst maak je contact. Een dier laat je meestal lekker even snuffelen, of geef je iets lekkers. Daarna hoor je van de eigenaar wat het probleem is. Je krijgt meestal al wel een goede indruk van het dier wanneer je het uit de wachtkamer oproept: hoe staat het dier op? Loopt het makkelijk, of juist kreupel? Welke houding neemt het aan? Wat voor stemming lijkt het dier te hebben? Die vragen geven je al een goed beeld van de gezondheid van het dier. Aansluitend doen wij algemeen klinisch onderzoek: wij onderzoeken de ademhaling, pols, temperatuur, slijmvliezen, lymfeknopen, huidbeharing en hoornige structuren (red: nagels of hoeven). Na je algemene indruk en algemeen klinisch onderzoek heb je meestal al wel een redelijk beeld van het probleem. Afhankelijk van het orgaanstelsel waar iets mis mee is, kun je vervolgens aanvullend onderzoek doen: bloedonderzoek, een foto of echo maken, een biopt nemen, een ecg uitdraaien etc. Je kunt er ook voor kiezen om specialistischer onderzoek te doen, zoals een CT-scan of een scopie. Soms zouden wij wel meer onderzoek willen doen, maar is dit financieel niet mogelijk. De behandelingen die wij vervolgens kunnen inzetten zijn heel vergelijkbaar met die in de humane geneeskunde: denk aan leefstijladviezen, medicatie (antibiotica, pijnstillers, hormoonbehandelingen) of operaties. Er is van alles mogelijk.’

In de humane geneeskunde komt er steeds meer aandacht voor de preventie van welvaarts- en leefstijlziekten. Hoe zit dat in de diergeneeskunde?

‘Ook in de diergeneeskunde zijn wij steeds drukker met preventieve zorg: denk bijvoorbeeld aan jaarlijkse gezondheidscontroles, vaccinaties en goede parasietenbestrijding. Leefstijlziekten zoals alcohol- en drugsverslaving zien wij in onze patiëntengroep niet. Wat wij wel zien is een toename van het aantal dieren met overgewicht en obesitas. Net als bij mensen geeft dit een grotere belasting op gewrichten, meer kans op suikerziekte, noem het hele scala maar op. Lastig is dat je een dier geen adviezen kunt geven over zijn leefstijl. Bij overgewicht van een dier, ben je dus eigenlijk met gedragsverandering van de eigenaar bezig. Een van onze assistenten is bijvoorbeeld ook diëtiste, zij begeleidt eigenaren in de voeding en beweging van hun huisdier.’

U werkt veel samen met de Dierenambulance Nijmegen (DAN). Zou u hier iets over kunnen vertellen?

De dierenambulance krijgt meestal meldingen van particulieren, bijvoorbeeld als mensen overdag een egeltje zien. Vervolgens beoordelen de vrijwilligers van de dierenambulance of zij zelf een dier kunnen helpen, of dat het dier door een dierenarts moet worden gezien. Dit doen zij aan de hand van protocollen die door dierenartsen zijn opgesteld. Als een dier met spoed moet worden gezien door een dierenarts komen ze terecht bij de dienstdoende dierenarts. Is het geen directe spoed, dan gaan de dieren meestal naar een dierenarts die de betreffende diersoort als aandachtsgebied heeft. In de dienst zie je dus dieren die je normaal gesproken niet vaak ziet: denk aan egeltjes, duiven of uilen. Je moet dan zelf gaan zoeken in de literatuur hoe je het dier het beste kunt helpen. Er zijn namelijk niet voor elke diersoort richtlijnen beschikbaar, er zijn ook honderden diersoorten natuurlijk. Ik haal veel plezier uit het puzzelen en het helpen van deze dieren. ’

Ten slotte: is uw werk goed te combineren met uw vrije tijd?

‘Eigenlijk niet, haha! Nee, natuurlijk is het wel te combineren, maar de diergeneeskunde is –  net als de geneeskunde – een lifestyle. Als je daarnaast ook nog je eigen praktijk hebt, maakt dat het soms wel knap lastig om genoeg vrije tijd te hebben. Daarom is het vooral belangrijk om goed je tijd te bewaken’.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: